Պլանավորված օրինաչափություններ և անկանխատեսելի հիմարություններ

հանդիպեցինք: նա առաջինը պլանավորեց ասել հետևյալը.

մարդիկ առաջին հերթին կենդանիներից նրանով են տարբերվում, որ կարող են իրենց կողքից նայել: տարբերվում ենք նաև նրանով, որ ցանկացած գործողություն կատարելիս մտածում ենք, թե ինչի համար ենք անում: իսկ քաղաքացին, կարծում եմ, ուղղակի կամ անուղղակի ձևով պիտի միշտ իրեն տեսնի կողքից, որպեսզի տեսնի, թե ինչ պահվածքով են քաղաք ստեղծում: սա օգնում է, որ ինքդ քեզ ճշգրտես ու ուղղես,որովհետև բոլոր մարդիկ միշտ փորձում են լավագույն ձևով ներկայնալ: բայց եթե ճշմարտությունը բոլոր անկյուններից չի ներկայացվում, դառնում է կեղծիք: օրինակ` եթե այս զրույցի ընթացքում մենք փորձում ենք թաքցնել մեր բացասական հատկանիշները, սկսում ենք կեղծել:

Միսակ Խոստիկյանի կարծիքով քաղաքը պատահականություններն են: որպես Պատահականությունների պլանավարոման ազգային կենտրոնի տնօրեն` համաձա՞յն եք այս մտքին:

ես պլանավորում եմ պատահականությունները: ընդհանրապես պատահականությունը չպլանավորված օրինաչափություն է: չհասկանալով բազմաթիվ երևույթների դրդապատճառները` մենք չենք ակնկալում որոշակի իրողություններ, և դրանց ի կատար ածվելը մեզ համար դառնում է պատահականություն: պատահականությունն այն ամենն է, ինչը մեր կանխամտածած օրինաչափությունների շղթայից դուրս է: բայց ինքը անպայմանորեն իր լինելու նախադրյալներն ունի: այսինքն` պատահականությունը չգիտակցված օրինաչափությունն է:

այսինքն, պատահականությունների պատճառը մարդու` իր ուղեղի հնարավորությունները ոչ լիարժեք օգտագործե՞լն է:

գիտականորեն է ապացուցված, որ մարդ իր գանգատուփի հնարավորությունների միայն չնչին մասն է օգտագործում: բայց գուցե այդ չօգտագործվող հատվածը պահում է ենթագիտակցականի ինֆորմացիան: ես կարծում եմ` մենք ավելի շատ կարիք ունենք ջնջելու ենթագիտակցականի և գիտակցականի եզրը: եթե մեկը մյուսի առջև բաց լինեն, ամբողջ ինֆորմացիան կդառնա մերը:

երբ վերանան պատահակնությունները, մարդիկ ի՞նչ կկորցնեն:

մեր տրամաբանությունը մեզ համար կանխատեսելի է: մարդու մոտ այնպիսի զգացողություն կա, որ ինչ որ մարդ անում է, պլանավորված է, բայց ոչ մեր կողմից: մարդու ֆիզիոլոգիական և բիոլոգիական պահանջները մի իրավիճակի մեջ են դնում, որ մենք դրանց հետևում ենք: այս ամենը բերում է այն գիտակցության, որ մարդ սկսում է կասկածել, որ ինքը ղեկավարվում է մեկի կողմից:

այսինքն` մարդ ապրում է մի պլանավորված տրամաբանական շղթայի մեջ: երբ շեղվում ես այդ շղթայից ու ուզում ես քեզ կողքից նայել, առաջ է գալիս հիմարությունը: ամեն մարդ ուզում է խելոք լինել, ինչը կապված է գիտակցական շղթայի հետ: կան արժեհամակարգային նորմեր, որի արդյունքում որևէ գործողություն կատարելիս մտածում ենք որն է ճիշտ, որը սխալ, որը ձևավորվել է մեր ստացած դաստիարակության, կարդացած գրականության արդյունքում:

մարդիկ դառնում են քաղաքակրթության ստեղծած զոմբիներ: մենք ապրում ենք բարոյահոգեբանախոհափիլիսոփայական նորմերով, որի արդյունքում մեր բոլոր քայլերը կանխատեսելի են: բայց յուրաքանչյուր մարդ ցանկություն ունի դուրս գալ այդ շղթայից: և շատ կարևոր է հիմարությունը, որը չի տեղավորվում այդ շղթայում: երբ դուրս ես գալիս այդ շղթայից, հասարակությունը սկսում է չհասկանալ քեզ և քեզ համարել հիմար:

իսկ Գրիգոր Խաչատրյանը ավելի շատ պլանավորված օրինաչափությունների շղթայու՞մ է ապրում, թե ՞անկանխատեսելի հիմարությունների:

եթե մարդ մտածում է, ապրում է տրամաբանության շղթայում: այսինքն, նրա կյանքը պլանավորված է, ինչպես ապրում եմ նաև ես: օրինաչափության շղթայի խախտում է ինքնասպանությունը, թմրանյութեր օգտագործելը նաև հիմարությունները:

ի՞նչ է ազատությունը Գրիգոր Խաչատրյանի համար:

ազատ չենք այնքանով, որ անընդհատ կախված ենք տարբեր նորմերից: այդ նորմերից մարդ ազատվում է հազվադեպ, երևի ստեղծագործելու որոշակի պահերի: թեկուզ, այդ ժամանակ էլ բացարձակ ազատ չէ, որովհետև իր մեջ անընդհատ շրջանառվում են գեղագիտական նորմերը: օրինակ` ես անընդհատ ստեղծագործելու պահերին փորձում եմ չենթարկվել այդ նորմերին, բայց երբ չես ենթարկվում նորմերին, հասարակությունը սկսում է քեզ չհասկանալ:

կարո՞ղ ենք ասել` պոտենցիալ ունես ազատ լինելու, երբ մենակ ես:

մենք երբեք մենակ չենք և մենք միշտ բացարձակապես մենակ ենք:
երբ ֆիզիկապես մենակ ենք, մենք անընդհատ խոսակցության մեջ ենք ծանոթ ու անծանոթ մարդկանց հետ: իսկ երբ իրականում մարդկանց հետ ես, դու ավելի մենակ ես մնում քեզ հետ: մեխանիկորեն շփվում ես մարդկանց հետ, բայց կարող ես իներցիոն խոսակցության մեջ մտնել ինքդ քեզ հետ:

լիլիթ պետրոսյան

քաղաքը հարաբերությունների այն հարթակն է, ուր մարդիկ պարտավորված չեն տոհամցեղային, արյունակցական որևէ կապով, նրանց միակ շարժող ուժը գաղափարն է ու մտքերը, որոնք շրջանառվում են քաղաքային միջավայրում ու որոնց կրողն ես դառնում դու, կամ հակադրվում ես` դրանով իսկ հարաբերվելով քաղաքայինի հետ: եթե որևէ միջավայրում կան մտքերի շրջանառություն և գաղափարական լարվածություն, այնտեղ կան քաղաքային մթնոլորտի ինչ-որ տարրեր:
այս նախագիծը մտածելու ու ստեղծելու մասին է:

HayNews.am