Առաջիկա խորհրդարանի հնարավոր պատկերը. սոցհարցում

Հաշվի առնելով Հայաստանում 2012 թվականի մայիսին սպասվելիք խորհրդարանական ընտրությունները,
Ելնելով ներքաղաքական զարգացումների վերլուծության և ազգային սոցիալական քաղաքական վարքագծի դինամիկայի ուսումնասիրման անհրաժեշտությունից,
Կարևորելով խորհրդարանական ընտրությունների սոցիալական ազդեցության և քաղաքական կուսակցությունների վերաբերյալ սոցիալական ընկալման գնահատականը,
Հաշվի առնելով տվյալ գնահատականների չափելի, առաջատար միջազգային փորձում առկա գործիքակազմի կիրառմամբ վերլուծության անհրաժեշտությունը թե’ քաղաքական կուսակցությունների համար` արդյունավետ քաղաքական գործունեություն ծավալելու տեսանկյունից, և թե’ Հայաստանի բնակչության համար` արդյունավետ քաղաքական մասնակցություն ապահովելու տեսանկյունից`

Քաղաքական զարգացումների հետազոտական կենտրոնը մշակել, պլանավորել և իրականացրել է նախընտրական հետազոտություն:

Հետազոտությունը ներառում է երեք տեսակ հարցումներ, որոնք իրականացվել են ՀՀ քաղաքացի և ընտրելու իրավունք ունեցող Երևան քաղաքի և ՀՀ մարզերի 1600 բնակիչների շրջանում` անանուն սկզբունքով և սեռական պատկանելիության համամասնության առավելագույն ապահովմամբ (իգական/արական - 48/52 %` համապատասխանաբար):
Հաշվի առնելով հարցումների իրականացման և հարցումներից ստացված արդյունքների վերլուծության արդյունավետության ապահովման խնդիրը, ինչպես նաև հանրային տրամադրություններն ու գործող կուսակցությունների վերաբերյալ տեղեկատվական ծածկույթի չափը, հարցումներում հիշատակվել են միայն ՀՀ խորհրդարանում ներկայացված քաղաքական կուսակցությունները (Հայաստանի Հանրապետական Կուսակցություն, Բարգավաճ Հայաստան, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն, Օրինաց Երկիր, Ժառանգություն)եւ ժողովրդական կուսակցությունը և Հայ ազգային կոնգրեսը:
Սույն հետազոտության արդյունքները ծառայում են` որպես հիմք 2012 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ Քաղաքական զարգացումների հետազոտական կենտրոնի կողմից իրականացվելիք ևս 2 նմանատիպ հետազոտությունների համար:

Հետազոտությունը ներառել է հետևյալ 3 հարց-գործիքները.

Առաջինը դասական համարվող թերմոմետրն է, որի մեթոդաբանությունը ծագումով պատկանում է “Ամերիկյան ազգային ընտրությունների հետազոտություններ”-ին (ANES - American National Election Studies) : Հարցը ձգտում է ցույց տալ քաղաքացու զգայական ասոցիացիաները` վերաբերմունքը, տվյալ կուսակցության հանդեպ:
Շատերը չէ, որ ընկալում են կամ գիտեն տվյալ կուսակցության գաղափարախոսությունը, բայց բոլորն, ըստ երևույթին, ունեն որոշակի կանխավ զգայական վերաբերմունք այս կամ այն կուսակցության վերաբերյալ:
Հայաստանում մինչ օրս անցկացված հարցումները հենված են եղել հիմնականում քվեարկելու կարծիքի/որոշման սկզբունքների վրա, ինչը չէր կարող ցույց տալ անձի ամբողջական քաղաքական կողմնորոշվածությունը: Սույն հետազոտությամբ փորձել ենք լրացնել առկա այդ բացը` ընդգրկելով այս թերմոմետրը ստորև նշված ևս 2 հարց-գործիքների հետ միասին, ինչը նաև հնարավորություն է տալիս համեմատական բնութագրեր կազմել քաղաքական կուսակցությունների հանրային համալիր ընկալման համատեքստի վերաբերյալ:
Այսպես կոչված “զգայական թերմոմետրի” արդյունքները բաշխվել են հետևյալ կերպ.
- Սառը` 0,
- Չեզոք կամ անտարբեր` 50
- Ամենաջերմ` 100,

Երկրորդ հարցը փորձում է պարզել քաղաքացու ընտրության բանական դրդապատճառային համակարգը` գնահատականը այս կամ այն կուսակցության գործունեությանը վերաբերյալ: Այս հարց-գործիքը հենված է “Ընտրական համակարգերի համեմատական հետազոտությունում” (CSES – Comparative Study of Electoral Systems) կիրառվող կարգավորումների և ձևաչափի վրա:
Արդյունքները բաշխվում են հետևյալ կերպ.
- Չափազանց անընդունելի – 0
- Չափազանց ընդունելի – 10
-
Երրորդ հարց-գործիքի մեթոդաբանությունը զարգացվել է մասնավորապես 1980-ականներին Նիդեռլանդների ազգային ընտրությունների հետազոտությունների համար և կիրառվել է հոլանդական բոլոր ազգային ընտրությունների հետազոտություններում` սկսած 1982 թվականից, բոլոր Եվրոպական ընտրությունների հետազոտություններում` սկսած 1989 թվականից և Եվրոպայում բազմաթիվ ընտրությունների հետազոտություններում, ներառյալ Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում ու Իսպանիայում:
Հարցը նպատակ ունի պարզել քաղաքացու` այս կամ այն կուսակցությանը ընտրելու նախապատվությունը, եթե ընտրություններն անցկացվեին հենց հարցման ժամանակ:

Արդյունքները բաշխվել են նախապատվության տոկոսային համամասնության սկզբունքով:

Հանրապետական Կուսակցություն 65 6 34 %

Բարգավաճ Հայաստան Կուսակցություն 52 3 19 %

Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն Կուսակցություն 28 1 3 %

Օրինաց Երկիր Կուսակցություն 20 1 2 %


Ժառանգություն Կուսակցություն 44 3 7 %


Ժողովրդական Կուսակցություն 3 1 0 %


Հայ Ազգային Կոնգրես 51 3 13 %


HayNews.am