Լռե՞լ, թե՞ չլռել Խոջալուի մասին

«94 թվականի մայիսին հրադադարի հաստատումից հետո մենք համարեցինք պատերազմն ավարտված և միայն տարիներ հետո հասկացանք, որ գոյություն ունի տնտեսական և քարոզչական պատերազմ, մինչդեռ Ադրբեջանը այս քարոզչական դաշտում հայերին բազմաթիվ «ցեղասպանություններ» է վերագրել, այդ թվում` Խոջալուի: Իսկ մենք միայն 2003 թվականին այդ մասին պատմող գրքեր հրատարակեցինք, չնայած մինչ այժմ աշխատում ենք Խոջալուի դեպքերի մասին քիչ խոսել»,- նկատում է քաղաքագետ Ալեքսանդր Մանասյանը:

Աշոտ Բլեյանը հակադարձում է, թե պետք է ապրել ներկայով և մտածել նոր ապրող մարդու մասին. «Պետք է առաջ քաշել ոչ թե Խոջալուի և նմանատիպ այլ դեպքերի փաստերն, այլ Արցախի ինքնորոշման հարցը և ցույց տալ, թե ինչպես է այսօր ապրում արցախցին: Այդ գրքերի վրա միլիարդներ ծախսելու փոխարեն կարող ենք մանկական գրքեր տպագրել և մտահոգվել այն փաստով, որ օրեցօր աճում են արտագաղթի և ինքնասպանությունների ցուցանիշները: Սա պետք է մեզ մտահոգի առաջին հերթին»:

Մանասյանի զարմացրեց Բլեյանի տրամաբանությունը. «Մենք ինչպե՞ս կարող ենք Արցախի ինքնորոշման հարցն առաջ քաշել միջազգային ասպարեզում, երբ Ադրբեջանը ապացուցում է, որ մենք «ցեղասպան ենք»: Մենք նախ այդ հարթության վրա պետք է իրական փաստերը վեր հանենք, մենք պետք է ապացուցենք, որ Արևելյան Անդրկովկասում Ադրբեջանը ցեղասպանություն է իրագործել, մենք պետք է դատի տանք նրանց Խոջալուի դեպքերի հետ կապված: Փաստն այն է, որ խաղաղ բնակչությունը զոհվել է Ադրբեջանի վերահսկելի տարածքներում և նրանց դիակները հենց այդ տարածքներում են խոշտանգել: Այդ մասին դեպքերից մեկ օր հետո խոսել է չեխ լրագրողուհին: Իրենք տեղեկացված էին, որ խաղաղ բնակչությանը պետք է տարհանեին, բայց Ադրբեջանի իշխանություններն այդ պահին չգնացին այդ քայլին, իսկ դուք ասում եք, այս փաստի մասին պետք է շարունակենք լռե՞լ: Կեղծիքը հաղթում է, երբ կան ջանքեր, ճշմարտությունը պարտվում է, երբ չի պաշտպանվում»:

Աշոտ Բլեյանը, թույլ տալով լեզվի սայթաքում, ասաց, թե այն ինչը հաղթում է, դա է ճշմարտությունը. «Ես նորից եմ կրկնում, պետք է մտածենք ներկայում ապրող մարդու մասին: Ես վատ եմ զգում էդ ցեղասպանություն բառը լսելիս: Քարոզչական պատերազմն ուժեղացնելով` մենք սրում ենք հակամարտությունը: Հերիք էղավ, մեր պապերը, մեր հայրերը զոհվեցին, հիմա էլ նորից մեր էրեխեքի՞ն տանենք զոհենք»:

HayNews.am-ի հարցին` ինչպես կարող է մարդն ապրել առանց անցյալի և անցյալն իմանալու, Բլեյանը պատասխանեց. «Եթե մարդ ապրում է, ուրեմն անցյալ ունի»:
Բլեյանն այդպես էլ չհամաձայնեց այն մտքի հետ, որ երիտասարդության համար լավ կյանք ապահովելուն զուգահեռ նրան պետք է նաև հաղորդակից դարձնել պատմությանը, որպեսզի երբ այդ նույն երիտասարդը որևէ միջազգային սեմինարի կամ օլիմպիադայի մասնակցի, ու երբ ադրբեջանցի երիտասարդը փորձի կեղծել պատմությունը, վերջինս կարողանա հակահարված տալ, և այստեղ բնավ զոհի հոգեբանության մասին չէ խոսքը:

HayNews.am